Medaillespiegel Nederlandse Fondshuizen: Kempen scoort het best

Voor het samenstellen van de top-5 nemen we normaliter een specifieke Morningstar categorie onder de loep en selecteren we vijf fondsen op basis van de prestaties year-to-date, maar voor de top-5 van deze week analyseren we het fondsuniversum door een andere lens. Dit keer nemen we de Morningstar Analyst Rating als uitgangspunt, en bekijken we hoe de door de Morningstar analisten kwalitatief beoordeelde beleggingsfondsen van Nederlandse fondshuizen het ervan af brengen.

Jeffrey Schumacher, CFA 06 augustus, 2018 | 9:42

Sinds 1986 voert Morningstar kwalitatieve en toekomstgerichte analyses uit naar beleggingsfondsen, met als doel om die fondsen te identificeren waarvan we denken dat ze de potentie hebben om het categoriegemiddelde of de benchmark te verslaan over een volledige marktcyclus op basis van voor risico gecorrigeerde rendementen. Om tot dat waardeoordeel te komen, voeren de Morningstar-analisten diepgaande kwalitatieve analyses uit op basis van ons robuuste raamwerk bestaande uit vijf pijlers, te weten People, Process, Parent, Performance en Price.

In 2011 hebben we onze kwalitatieve ratings wereldwijd geharmoniseerd en werd de Morningstar Analyst Rating geïntroduceerd, die onze convictie in een fonds weergeeft. Die convictie kan positief zijn, zoals aangegeven met een Gold-, Silver- of Bronze-rating, maar we kunnen ook Neutral of Negative ratings toekennen wanneer we geen overtuiging hebben in een strategie.

Circa 3.600 fondsen beoordeeld
Om deze kwalitatieve analyse uit te voeren, heeft Morningstar een wereldwijd team van meer dan 100 fondsanalisten, en gezamenlijk beoordelen we ongeveer 3.600 fondsen, zowel actief als passief beheerde strategieën. Er zijn in totaal 46 beleggingsfondsen van vier verschillende Nederlandse fondshuizen die door de Morningstar analisten zijn voorzien van een Morningstar Analyst Rating, waaronder zowel beleggingsfondsen vallen die in Nederland zijn gedomicilieerd als in Luxemburg.

Om de slagvolgorde te bepalen van de fondshuizen, hebben we de verdeling van de Morningstar Analyst Ratings per fondshuis berekend en vervolgens de fondshuizen gerangschikt op hun ratings.

Kempen scoort het best
Het Nederlandse fondshuis dat het beste scoort is Kempen. We beoordelen in totaal acht beleggingsfondsen van Kempen, waarvan er twee zijn die een Gold rating hebben, namelijk Kempen Global High Dividend Fonds en Kempen Orange.

In november 2012 was Kempen het eerste Nederlandse fondshuis dat haar fondsen bekroond zag worden met onze allerhoogste kwalitatieve rating. Het was meteen een dubbelklapper, want zowel Kempen Global High Dividend Fund als Kempen European High Dividend Fund kregen gelijktijdig de Gold rating toegekend.

In 2017 volgde het Nederlandse small-cap aandelenfonds Kempen Orange, meervoudig winnaar van de Morningstar Award voor beste aandelenfonds Nederland. Het fonds staat onder leiding van een ervaren en deskundig team bestaande uit Joop Witteveen, Michiel van Dijk en Sander van Oort. Het fonds wordt beheerd middels een in onze ogen sterk fundamenteel bottom-up proces dat zich in het verleden heeft bewezen en zeer consistent wordt toegepast.

Hoewel Kempen dus het eerste Nederlandse fondshuis was dat een Gold rating ontving, heeft het ook twee Gold ratings verloren. Het Kempen European High Dividend Fund verloor de hoogste overtuiging in 2017. De filosofie en aanpak van het fonds onderscheidt zich van wat concurrenten doen, maar we zagen dit onvoldoende terugkomen in de portefeuille, die niet heel veel afweek van het gemiddelde fonds in de categorie.

Dat is een verschil met het onderscheidende vermogen van het wereldwijde dividendfonds en kan een rem zetten op de potentiële outperformance van het fonds. Het fonds heeft momenteel een Silver rating, net als Kempen (Lux) Euro Credit Fund. Dat laatste fonds verkreeg in 2014 de hoogste Morningstar Analyst Rating, maar verloor die in 2016 toen beheerder Richard Klijnstra zich op een andere discipline binnen Kempen ging toeleggen.

De enige discipline waarin ons vertrouwen gaandeweg is afgenomen is het Europese small-cap aandelenteam van Kempen, dat door de jaren heen vele wisselingen heeft gekend. De positieve convictie die we hadden is hierdoor aangetast, wat er ook voor heeft gezorgd dat we de fondsen momenteel niet meer kwalitatief volgen. Desalniettemin beschikt Kempen volgens de analisten van Morningstar over een kwalitatief sterk fondsaanbod, met twee Gold ratings, vijf Silver ratings en één Bronze rating.

Robeco
Datzelfde kan worden gezegd van Robeco. Het fondshuis heeft een aantal disciplines waarop het naar onze mening bovengemiddelde producten heeft, bijvoorbeeld het met een Gold rating gewaardeerde Robeco High Yield Bonds. Hoewel Kempen meer Gold ratings heeft, kan Robeco pronken met een andere felbegeerde titel, namelijk die van Morningstar’s European Fund Manager of the Year voor Fixed Income. Sander Bus en Roeland Moraal, het duo dat aan het roer staat van Robeco High Yield Bonds, ontvingen deze prestigieuze prijs vorig jaar die wordt toegekend op basis van nominaties en stemming door de Moringstar analisten in Europa.

Het fondshuis heeft daarnaast elf fondsen die een Silver rating hebben, waaronder meervoudig Morningstar Award winnaar Robeco Boston Partners Global Premium Equities, Robeco Emerging Markets Equities en Robeco Global Consumer Trends, dat in mei van dit jaar de Morningstar Analyst Rating verhoogd zag worden van Bronze naar Silver. In totaal beoordelen de analisten van Morningstar 17 fondsen die door het Rotterdamse fondshuis worden beheerd. De oogst bestaat uit één Gold rating, elf Silver ratings en vijf Bronze ratings.

NN IP
NN IP voert een fondsenrange waar de mening van de analisten van Morningstar over verdeeld is. De alom geprezen en gelauwerde mixfondsen range vormt een lichtpunt en is een discipline die het Haagse fondshuis beheerst. De fondsen hebben dan ook allemaal een Bronze Morningstar Analyst rating.

Een Silver rating is er ook in het fondsaanbod van NN IP, namelijk aan de fixed income kant waarin het fondshuis van oudsher sterk is. Het door Hans van Zwol, Sylvain de Ruijter en Jaco Rouw beheerde NN Euro Obligatie Fonds kan rekenen op een groot vertrouwen van de analisten van Morningstar. De lage kosten, het stabiele en ervaren beheerteam in combinatie met het sterke track record vormen de basis van onze overtuiging. Verder zijn er Bronze ratings voor NN Emerging Market Debt Hard Currency en NN European High Yield. Van de kwaliteit van de fondsen aan de aandelenkant zijn de analisten van Morningstar minder overtuigd.

Herziening fondsenaanbod
Een positieve uitzondering vormt het duurzame aandelenfonds onder leiding van Hendrik-Jan Boer, dat een Bronze rating heeft. Diezelfde rating was ook weggelegd voor NN Global Real Estate. De eerder dit jaar aangekondigde herstructurering van het fondshuis heeft onder andere geleid tot een revisie van het fondsaanbod, waarbij met name het aandelenfondsengamma opnieuw tegen het licht wordt gehouden. Een van de gevolgen hiervan is dat het beheerdersduo Michael Lipsch en Andrej Antonijevic niet langer verantwoordelijk zijn voor het beheer van de real estate fondsen van NN IP, waardoor deze momenteel Under Review staan.

Over de jaren heen hebben de analisten van Morningstar diverse aandelenfondsen van NN IP gevolgd en beoordeeld, maar ze misten vaak de overtuiging in het team of het beleggingsproces om een positieve rating toe te kennen. De reorganisatie van de aandelentak waarbij het zwaartepunt komt te liggen bij Europese aandelen en duurzaamheid sluit naar onze mening ook beter aan bij de expertise die het fondshuis in huis heeft. De toenemende focus in het fondsaanbod en de concentratie van middelen op specifieke strategieën kan het fondshuis helpen om hier een kwaliteitsslag te maken.

Optimix
Het laatste Nederlandse fondshuis waarvan Morningstar een beleggingsfonds van beoordeelt kun je misschien niet als een puur fondshuis zien, maar vermogensbeheerder Optimix heeft met het binnenhalen van het Add Value fonds wel een sterke propositie op Nederlandse aandelen toegevoegd. Het met een Bronze rating gewaardeerde fonds van Willem Burgers en Hilco Wiersma is een bottom-up, small-cap beleggingsfonds pur sang. De zeer geconcentreerde portefeuille van minder dan 20 aandelen is gebaseerd op diepgaande fundamentele research die het team uitvoert. Beleggers moeten er wel rekening mee houden dat het rendement een volatiel verloop kan laten zien. Op de lange termijn heeft het fonds echter zijn waarde duidelijk getoond, waarvoor het in 2013 de Morningstar Award voor beste Nederlandse aandelenfonds in ontvangst mocht nemen.

(klik op tabel voor vergroting)

Dit artikel is een samenwerking van Fondsnieuws met Morningstar en gebaseerd op data van Morningstar. Bovenstaande is nadrukkelijk niet bedoeld als een aanbeveling tot het doen van transacties.

Over de auteur

Jeffrey Schumacher, CFA  is fondsanalist bij Morningstar Benelux