Vragen en antwoorden bij Morningstar's aandelenonderzoek

In 12 vragen meer inzicht in hoe Morningstar aandelen onderzoekt en waardeert.

Pat Dorsey, CFA 24 september, 2010 | 16:12

Wat is de filosofie achter de Morningstar-aandelenrating?
Morningstar analyseert al bijna 20 jaar beleggingsstrategieën. Wij beschikken inmiddels over een diepgaand inzicht in welke stijlen succesvol zijn en welke niet. Wij hebben ook onze eigen strategie ontwikkeld voor het beleggen in aandelen.

Die stategie is vrij eenvoudig. Wanneer u een aandeel koopt, wordt u mede-eigenaar van een bedrijf. Dit betekent, dat de aandelenkoersen op lange termijn worden bepaald door de financiële resultaten van het bedrijf. Aandelen moeten dus gewaardeerd worden als deelneming in een bedrijf en niet, zoals Warren Buffett eens zei, "als ongrijpbare kleine dingetjes waar een grafiek aan vastzit". Daarom besteden wij veel tijd aan het overwegen van zaken als concurrentievoordelen en kasstromen. Allemaal aspecten die essentieel zijn om bedrijfsactiviteiten te waarderen.

Het mag dan ook geen verrassing zijn dat de Morningstar-aandelenrating de bedrijven centraal stelt. De rating vergelijkt de huidige koers van het aandeel met onze raming van de reële waarde van dat aandeel. Wij baseren deze raming op de huidige waarde van de toekomstige kasstromen van het bedrijf. Niet op de dynamiek van de aandelenkoers. Niet op het beleggerssentiment. En ook niet op andere niet-financiële factoren.

Hoe komt de rating tot stand?
De analisten van Morningstar ramen de toekomstige financiële resultaten van een bedrijf met gebruik van een discounted cash flow-model waarin prognoses zijn opgenomen voor de winst- en verliesrekening, de balans en het kasstroomoverzicht van de onderneming. Het resultaat is een door de analist opgestelde raming van de reële waarde van het aandeel.

Op basis waarvan krijgt een aandeel 1, 2, 3, 4 of 5 sterren?
Het systeem van de Morningstar-aandelenrating identificeert of het aandeel noteert onder of boven onze raming van de reële waarde. Over het algemeen krijgt een aandeel dat ver onder de reële raming van onze analisten noteert een hogere (4 of 5 sterren) rating en aandelen die ver boven hun reële waarde noteren een lagere (1 of 2 sterren) rating. Aandelen die zeer dicht bij de door onze analisten vastgestelde reële waarde noteren krijgen een rating van 3 sterren.

De rating van een aandeel wordt bepaald door het verwachte rendementsniveau. Een aandeel met een rating van 3 sterren zou een "redelijk rendement" op moeten leveren, een rendement in overeenstemming met de onzekerheid van het aandeel. Aandelen met 5 sterren zouden de belegger een rendement op moeten leveren dat duidelijk boven de kosten van het eigen vermogen van het bedrijf ligt. Daarbij zouden aandelen met 5 sterren en een hoge onzekerheid een beter verwacht rendement op moeten leveren dan aandelen met 5 sterren en een lage onzekerheid.

Hoe groter de onzekerheid van een aandeel, hoe groter het negatieve verschil (onderwaardering) tussen actuele koers en reële waarde moet zijn om 5 sterren te krijgen en hoe groter het positieve verschil (overwaardering) om 1 ster te krijgen. De onderstaande grafiek toont de verhouding koers/reële waarde die overeenkomt met elke ratingbandbreedte.





Wat bedoelt u met "overweeg aankoop" en "overweeg verkoop"?
"Overweeg aankoop" is de koers waarvan wij menen dat beleggers moeten overwegen om een aandeel te kopen en komt overeen met de koers waartegen het een rating van 5 sterren zou krijgen. "Overweeg verkoop" is de koers waarvan wij menen dat beleggers moeten overwegen om een aandeel te verkopen en komt overeen met de koers waartegen het een rating van 1 ster zou krijgen. Zorg ervoor dat u rekening houdt met uw persoonlijke factoren – zoals spreiding, risicobereidheid en fiscale overwegingen – alvorens een besluit te nemen over het kopen of verkopen van aandelen.

Hoe vaak veranderen ratings? Waarom veranderen deze?
Ratings worden dagelijks bijgewerkt en kunnen zodoende dagelijks wijzigen. Zij kunnen veranderen als gevolg van een wijziging in de aandelenkoers, een verandering in de raming van de analist voor de reële waarde, een verandering in de beoordeling van de analist van het bedrijfsrisico van de onderneming of door een combinatie van deze factoren. De Morningstar-aandelenrating bevat een kleine buffer rond de grens tussen elke rating, om het aantal ratingwijzigingen veroorzaakt door willekeurige "marktruis" te beperken. Indien een aandeel met een koers van 50 euro gedurende een aantal dagen elke dag met 0,25 euro daalt en stijgt, zorgt de buffer ervoor dat de rating niet elke dag wordt gewijzigd vanwege dit onbeduidende verschil.

Betalen bedrijven ervoor om een rating aan hun aandelen te laten toekennen?
Nee.

In welk opzicht verschilt de methode voor de Morningstar-aandelenrating van de methode voor de Morningstar-fondsenrating?
Fondsen en aandelen zijn verschillende beleggingsvehikels en moeten daarom op een andere manier worden geanalyseerd en beoordeeld. De Morningstar-fondsenrating beschrijft hoe goed een fonds in het verleden rendement en risico of volatiliteit met elkaar in evenwicht heeft gebracht. De Morningstar-aandelenrating gebruikt prognoses van de toekomstige bedrijfsresultaten om te ramen of een aandeel over- of ondergewaardeerd is.

Om afzonderlijke effecten te evalueren is een andere benadering nodig dan voor de beoordeling van een portefeuille van aandelen. Onze ratings voor aandelen en fondsen zijn erop gericht twee verschillende dingen te doen.

Bij de beoordeling van een beleggingsfonds beoordeelt de belegger in essentie de resultaten uit het verleden van een portefeuillebeheerder, het fondshuis, de kostenstructuur en de beleggingsstrategie, teneinde te bepalen of het fonds een plaats verdient in zijn of haar portefeuille. Onze rating voor fondsen kijkt achterom naar de mate waarin het fonds in het verleden rendement en risico of volatiliteit in evenwicht heeft gebracht en is een zinvol instrument om een immens universum van beleggingsfondsen te filteren.

Voor de beoordeling van een afzonderlijk aandeel, moeten de toekomstige kasstromen en winsten worden geraamd. De Morningstar-aandelenrating is erop gericht om beleggers te informeren over het feit of de actuele koers van een aandeel hoger of lager ligt dan onze raming van de reële waarde van het aandeel, op basis van de toekomstige winsten en resultaten van het bedrijf. Hoewel historische resultaten worden meegenomen bij de ramingen van onze analisten, is de Morningstar-aandelenrating toekomstgericht.

De Morningstar-fondsenrating:

 

  • Is een beschrijvende, achteruit kijkende maatstaf van historische resultaten
  • Is strikt kwantitatief – er is geen input of opinie van een analist in meegenomen
  • Combineert rendement en risico (volatiliteit)
  • Wordt eens per maand berekend
  • Vergelijkt fondsen met vergelijkbare fondsen in specifieke beleggingscategorieën
  • Heeft een vaste verdeling van sterren – 10% van de fondsen binnen elke categorie krijgen 5 sterren, 22,5% krijgen 4 sterren, 35% krijgen 3 sterren, 22,5% krijgen 2 sterren en 10% krijgen 1 ster

 De Morningstar-aandelenrating: 

 

  • Is een maatstaf of het aandeel al dan niet over- of ondergewaardeerd is op basis van toekomstgerichte ramingen
  • Wordt gecorrigeerd voor onzekerheid
  • Is gebaseerd op zowel kwantitatieve als subjectieve input – de opinie van de analisten is erin verwerkt, in de vorm van hun ramingen van de toekomstige kasstromen
  • Wordt dagelijks berekend
  • Verdeelt aandelen niet in vergelijkingsgroepen en kent geen vaste verdeling van sterren – het percentage van aandelen waaraan 5 sterren worden toegekend, fluctueert dagelijks.

Hoewel we verschillende methoden toepassen, is het resultaat in beide gevallen een zinvolle, onafhankelijke en eenvoudig begrijpelijke rating.

Omvat de Morningstar-aandelenrating een onzekerheidscomponent?
Ja. De benodigde veiligheidsmarge voor een gegeven sterrenrating is hoger voor bedrijven waarbij wij minder zeker zijn van de reële waarden.  Als gevolg daarvan zullen bedrijven waarbij de onzekerheid een grote rol speelt - waarvan de kasstromen moeilijk zijn te voorspellen - over het algemeen een lager aantal sterren toegekend krijgen.

Wat is de onzekerheidsfactor voor de reële waarde bij de Morningstaraandelenrating?
Onze analisten kennen aan aandelen een van de vijf niveaus voor "onzekerheid reële waarde” toe: laag, medium, hoog, zeer hoog en extreem. Afhankelijk van het vertrouwen dat wij hebben in ons vermogen om de toekomstige kasstromen van de bedrijven te ramen.

Wat is het verschil tussen de Morningstar-aandelenrating en het Morningstar-aandelencijfer?
De Morningstar-aandelenrating is een toekomstgerichte beoordeling van de waarde van een aandeel op basis van de input van analisten. De Morningstar-aandelencijfers zijn daarentegen puur kwantitatieve beschrijvingen of samenvattingen van de historische financiële resultaten van een bedrijf.

Hoe meet u het succes van de rating? Met andere woorden, beoordeelt u uw eigen keuzes en hun resultaten?
Wij beoordeling de resultaten van onze ratings ongeveer elk kwartaal. De resultaten worden op onze website www.morningstar.be gepubliceerd.

Mogen Morningstar-analisten beleggen in de bedrijven die zij volgen?
Nee. Het is voor aandelenanalisten verboden om posities te hebben in de bedrijven die zij beoordelen, of in direct daarmee concurrerende ondernemingen. Verder mogen analisten van Morningstar en hun directe familie niet handelen in aandelen wanneer wij over deze aandelen rapporteren. Hier vind u meer informatie over het beleid van Morningstar met betrekking tot het eigendom van aandelen.


Lees ook
Hoe Morningstar aandelen onderzoekt en waardeert

Morningstar's sterrenrating voor aandelen

20 Tips voor het beleggen in aandelen

Over de auteur

Pat Dorsey, CFA  Pat Dorsey, CFA, is Director of Equity Research for Morningstar and author of The Little Book that Builds Wealth and The 5 Rules for Successful Stock Investing.