Morningstar ratings & uw portefeuille

De laatste tijd krijgen we heel wat vragen over de combinatie tussen sterrenrating en onze nieuwe kwalitatieve analyse. In de meeste gevallen gaat het om de vraag: “Als volgens jullie analyse beleggingsfonds X zo goed is, waarom heeft het dan slechts 3 sterren?”. Ook kregen we de omgekeerde vraag: “Waarom is beleggingsfonds X geen favoriet, terwijl het toch 5 sterren heeft?”.

De sterrenrating en onze kwalitatieve analyse zijn twee zeer handige hulpmiddelen en kunnen u helpen bij het vinden van een geschikt beleggingsfonds. Belangrijk is wel dat u begrijpt hoe beide tot stand komen, hoe beleggers ze het beste kunnen gebruiken en hoe u ze vooral niet moet gebruiken. In dit eerste deel gaan we dieper in op de sterrenrating.


Morningstar Sterrenrating
De Morningstar sterrenrating werd ontwikkeld om beleggers een snel inzicht te geven in hoe een beleggingsfonds in het verleden gepresteerd heeft, rekening houdende met het risico. Daarbij worden de voor risico gecorrigeerde rendementen vergeleken met soortgelijke fondsen in dezelfde Morningstar categorie. (Klik hier voor de volledige methodologie achter de sterrenrating.)

De sterrenrating is volledig kwantitatief en gebaseerd op een wiskundige formule. Dat wil ook zeggen dat de Morningstar analisten hierop geen invloed hebben. Die formule houdt enkel rekening met cijfers uit het verleden waardoor het niet onwaarschijnlijk kan zijn dat een beleggingsfonds met vijf sterren slechte vooruitzichten heeft en omgekeerd. Dan kan het bijvoorbeeld gaan om de beheerder die het schip heeft verlaten of om een verandering in de strategie van het fondshuis die minder gunstig is voor het fonds.


Hoe gebruikt u de sterrenrating?
De sterrenrating kan één van de elementen zijn bij de screening van beleggingsfondsen. Daarmee kunt u het ruime universum sterk beperken tot een meer compacte en beheersbaare lijst. Stel bijvoorbeeld dat u een fonds zoekt dat belegt in grondstofgerelateerde ondernemingen. U kunt dan bijvoorbeeld in de Fonds Quickrank de categorie “Aandelen Sector Grondstoffen” selecteren en rangschikken op sterrenrating (klik bovenaan de tabel op Morningstar Rating). U brengt het universum op die manier terug tot drie fondsen die in augustus ’09 een sterrenrating hebben van vier sterren of meer. Zo kunt u een eerste selectie maken van fondsen waarvan de manager in de afgelopen jaren betere prestaties wist neer te zetten dan soortgelijke beleggingsfondsen. In categorieën waar het aantal beleggingsfondsen groter is, zal het aantal fondsen met vier of vijf sterren ook groter zijn.

Het gevaar bestaat natuurlijk dat u op die manier goede fondsen die een mindere periode achter de rug hebben zo weg filtert. Neem bijvoorbeeld het fonds World Mining van BlackRock dat een Elite rating (onze hoogste rating) kreeg terwijl het slechts drie sterren heeft. Maar dat kunt u eenvoudig opvangen door de fondsen met een kwalitatieve rating van Elite of zelfs Superior (de op één na hoogste rating) opnieuw toe te voegen.

U kunt de Morningstar sterrenrating ook gebruiken om de prestaties van de beleggingsfondsen in uw portefeuille op te volgen. Als een fonds wegzakt van vijf sterren naar slechts één, is het interessant om eens te kijken wat dit veroorzaakt heeft. Het kan zijn dat de stijl van uw beheerder niet langer werkte. 2008 was bijvoorbeeld een erg slecht jaar voor momentumbeleggers, al werkt die strategie voor velen van hen in 2009 erg goed. Maar het kan ook zijn dat een sterke wijziging in het aantal sterren wijst op een meer belangrijke verandering zoals veranderingen in het management of misschien belegt het fonds wel met meer risico dan voorheen.


Hoe de sterrenrating niet gebruiken?
Hoewel de sterrenrating een handige tool kan zijn om de resultaten van een beleggingsfonds in een ruimer perspectief te plaatsen, mag het niet gebruikt worden als aan- of verkoopsignaal. Elke maand wordt de sterrenrating herberekend waardoor een fonds regelmatig een ster meer of minder kan krijgen afhankelijk van de prestaties ten opzichte van soortgelijke fondsen in de categorie. Bovendien is niet elk beleggingsfonds dat vijf sterren heeft een goede kandidaat voor uw portefeuille. Omdat we bij Morningstar de sterrenrating per categorie berekenen, bevat elke categorie wel een aantal vijfsterrenfondsen. Dat wil daarom nog niet zeggen dat deze fondsen ook geschikt zijn voor uw portefeuille. Kijk eerst naar de categorie en of deze past binnen uw totale portefeuille voordat u aan de slag gaat met uw verdere onderzoek naar geschikte portefeuillekandidaten.

Dat verdere onderzoek is essentieel. De sterrenrating houdt namelijk geen rekening met structurele veranderingen in het fonds (zoals een nieuwe fondsbeheerder) maar is enkel en alleen gebaseerd op de resultaten en het risico uit het verleden. En hoewel we in het verleden hebben gezien dat vijfsterrenfondsen het over het algemeen ook in de toekomst betere prestaties neer weten te zetten dan gelijkaardige fondsen, geldt deze stelling niet in 100% van de gevallen. Het is daarom belangrijk om nog een aantal extra elementen te onderzoeken, waaronder de strategie, het management en de kosten voordat u overgaat tot de aankoop van een beleggingsfonds.

De rapporten van onze fondsanalisten kunnen u daarbij helpen. Hoe? Dat kunt u hier volgende week in het tweede deel lezen.