De plek van thema-ETF's in de beleggingsportefeuille

Na de groei van de markt voor thema-ETF's bekijkt Morningstar deze keer de plek die thema-ETF's in de portefeuille verdienen en wat er komt kijken bij de selectie. Hun specifieke karakter vraagt aandacht van de eindbelegger om er op de juiste manier van te kunnen profiteren.

Robert van den Oever 04 december, 2018 | 9:10

Thematisch gedreven ETF’s maken een sterke groei door. Vooral de afgelopen drie jaar is het beheerd vermogen van thema-ETF’s snel gegroeid, mede door het sterk toegenomen aantal nieuwe ETF-producten dat de fondshuizen op de markt hebben gebracht. Onlangs bracht Morningstar’s ETF-expert Kenneth Lamont die groeitrend in kaart:

 

Deze keer gaat analist Lamont dieper in op de plek die thema-ETF’s verdienen in de beleggingsportefeuille. Want door hun specifieke karakter zijn thema-ETF’s niet geschikt als kern van de beleggingsportefeuille. Wel zijn ze geschikt als extra component naast een kern van andere typen fondsen of beleggingen volgens de zogeheten core/satellite benadering.

Selectie en aanpak
Dan de selectie. Een thema-ETF voegt alleen iets toe als de strategie specifieke risico/rendements drijfveren heeft die zich onderscheiden van andere, meer generieke typen ETF’s. Als die drijfveren er niet zijn of in onvoldoende mate, dan heeft het thema geen meerwaarde en kan de belegger net zo goed een generieke ETF kopen.

Waarmee vult een ETF het thema in? Van welke bedrijven passen de aandelen bij het thema? Een goede maatstaf is de omzet die een bedrijf haalt uit activiteiten die bij het thema passen. Bijvoorbeeld een ETF in alternatieve energie neemt aandelen in portefeuille van (energie-)bedrijven die een substantieel deel van hun omzet uit zonne- en windenergie halen.

Echter, door de snelheid van veranderingen, zowel wat het thema zelf als de acties van bedrijven betreft, is de selectie niet robuust voor de lange termijn. Er kunnen concurrenten bij komen die beter invulling geven aan het thema dan de oorspronkelijke portefeuilleposities. Het is aan de ETF-aanbieder of de eindbelegger om daarop te acteren.

Rol van factoren
Een onderscheidende strategie brengt met zich mee dat thema-ETF’s een sterke neiging (ofwel tilt) hebben naar bepaalde factoren. Zo hebben ETF rond het thema technologie een sterke overweging in aandelen waar de factoren groei en momentum een grote rol spelen. In het bijzonder Europese robotica-ETF’s leunen sterk op de momentum factor.

Maar factoren kunnen sterk wisselend presteren; sommige factoren doen het een tijdlang goed, waarna ze weer uit de gratie raken. Dat brengt het gevaar met zich mee dat ETF’s die overwogen zijn naar bepaalde factoren een langere periode van underperfomance kunnen meemaken in vergelijking met de algemene markt.

Ook van belang is het voor de belegger om te beseffen dat het thema betekent dat zo’n ETF doorgaans belegt in kleinere aandelen.

Voorstorteren op toekomstige groei
Wat maakt thema-ETF’s dan precies aantrekkelijk? Ze zetten vol in op een ontwikkeling die in de toekomst heel groot kan worden en veel waarde kan toevoegen. Een thema-ETF probeert voor te sorteren op die toekomstige groei voordat de rest van de markt het in de gaten heeft. Het gaat dus niet alleen om het disruptieve of groei-potentieel van een thema, maar ook om het feit dat de belegger er zo vroeg mogelijk bij probeert te zijn. Preluderen op wat komen gaat als een vorm van contrair handelen dus.

Zulke ontwikkelingen zijn in meer of mindere mate abstract: demografische verschuivingen zoals vergrijzing hebben mettertijd enorme impact op de sectoren zoals gezondheidszorg maar ook de bouw, omdat woonwensen van een grote groep mensen veranderen. Het tijdspad van zulke thematische ontwikkelingen overstijgt de duur van de traditionele economische cylus.

Kosten dalen
De groei van het segment thema-ETF’s in beheerd vermogen en in aanbod van fondsproducten, heeft ervoor gezorgd dat de lopende kosten omlaag gaan door concurrentiedruk. ETF’s zijn goedkoper dan actieve fondsen en dat geldt ook voor thema-ETF’s, al zijn die binnen het ETF-landschap wel de duurste soort.

Onderstaande grafiek maakt het verschil in kosten duidelijk. De gemiddelde lopende-kostenfactor voor aandelen-ETF’s is 0,38%. Thema-ETF’s ziten daar boven met gemiddeld 0,59%:

(klik op tabel voor vergroting)

Het is waarschijnlijk dat dit kostenniveau verder zal dalen, verwacht analist Lamont, gezien het almaar uitdijende aanbod aan nieuwe producten. Dat is al aan de gang, aangezien 8 van de 10 goedkoopste thema-ETF’s op de markt zijn gebracht na augustus 2016.

 

Bekijk ook dit interview waarin Kenneth Lamont zijn onderzoek naar thema-ETF's toelicht:

 

Lees meer over ETF's:

- Deze voordelen van ETF's worden overschat door beleggers

- Een nadere blik op strategic beta ETF's

Over de auteur

Robert van den Oever  Robert van den Oever is research editor bij Morningstar Benelux