Fund flows over oktober: fondsbeleggers rennen massaal naar de uitgang

In oktober renden beleggers massaal naar de uitgang. De uitstroom uit beleggingsfondsen lag op een niveau dat we sinds de eurozone crisis in 2011 niet meer gezien hebben. Dit is het Morningstar overzicht van de fondsstromen over de maand oktober.

Ali Masarwah 30 november, 2018 | 12:58

Het begon in september met onrust op de financiële markten, maar dat ontaardde in oktober in een bloedbad. Een stevige correctie was een feit. Er stroomde in oktober per saldo 35,3 miljard euro aan vermogen uit beleggingsfondsen in Europa. Zo'n niveau hebben we sinds de eurozone crisis in augustus 2011 niet meer gezien.

Oktober onpopte zich tot een drama voor actieve fondsbeheeders vanwege het risk-off sentiment en de aanhoudende verschuiving van actief naar passief.

Het draaiende sentiment trof in het bijzonder groeifondsen omdat technologiefondsen massaal gedumpt werden. Aandelenfondsen verloren 11,7 miljard euro.

Obligatiefondsen moesten 11,5 miljard euro prijsgeven aangezien beleggers in bedrijfobligaties zich geconfronteerd zagen met wijder wordende spreads.

Ook mixfondsen ontkwamen niet aan het negtatieve sentiment. Zij kregen per saldo 6,2 miljard euro aan uitstroom voor de kiezen en dat maakte oktober tot de op een na slechtste maand sinds oktober 2008.

Door de koersdalingen op de beurzen is het beheerd vermogen van de beleggingsfondsen gedaald van 8.636 miljard euro naar 8.350 miljard euro per 31 oktober 2018. Dat kwam met name door de teruggang bij aandelenfondsen. Die zagen 223 miljard euro aan waarde verdampen.

(klik op tabel voor vergroting)

Actief versus passief

De scheiding tussen actieve en passieve fondsen werd in oktober alleen maar scherper. Actieve fondsen verloren 36,4 miljard euro, terwijl passieve fondsen 1 miljard euro aan instroom wisten binnen te halen. Die instroom is flink lager dan in voorgaande maanden, maar nog wel in positief terrein.

Bij obligatiefondsen liepen de twee het sterkst uiteen. Actieve obligatiefondsen kenden 13,2 miljard euro, terwijl passieve obligatiefondsen 1,7 miljard euro nieuw geld ophaalden, het meeste bij open-end indexfondsen. Wat obligatiecategorieën betreft was de uistroom te noteren bij flexibele, bedrijfs- en high yield obligaties. De instroom was te danken aan dollar en euro staatsobligaties, en in mindere mate aan opkomende markten.

Bij aandelenfondsen kenden zowel actieve als passieve fondsen per saldo uitstroom, respectievelijk 10,8 en 1 miljard euro. De categorieën technologie-aandelen en US groei kaden het bijzonder slecht, zodat zij actief en passief in het rood drukten. Ook Europese en US small-cap fondsen waren negatief voor beide stijlen.

(klik op tabel voor vergroting)

Instroom op fondscategorie-niveau

Beleggers begonnen aan oktober in een risk-off modus en met stijgende rente na de renteverhoging door de Fed van eind september. Het tarief steeg 25 basispunten naar een bandbreedte van 2-2,25% waarbij de Fed indiceerde dat er in december nog een renteverhoging kan volgen en in 2019 nog drie stuks.

Ook de Bank of England verhoogt: in augustus ging het tarief van 0,50% naar 0,75% en daar kunnen tot aan het einde van 2019 nog twee verhoging op volgen. De Europese Centrale Bank opereert wat voorzichtiger, hoewel de markt wel rekening houdt met een verhoging. 

Het zal daarom geen verrassing zijn dat korte-termijn obligatiefondsen in trek waren, waarbij fondsen in Britse ponden en euro's de voorkeur hadden. De instroom in fondsen in dollars was toe te schrijven aan twee actieve obligatiefondsen van UBS: Focused SICAV—High Grade Long Term Bond USD (2,1 miljard euro) en Focused SICAV—High Grade Bond USD (1 miljard euro).

Bij aandelenfondsen wist de categorie US large-cap gemengd instroom te boeken. Ook passieve aandelenfondsen hadden instroom.

(klik op tabel voor vergroting)

Uitstroom op fondscategorie-niveau

Beleggers keeren zich af van alternatives, in het bijzonder multistrategie fondsen die voor de vijfde maand op rij uitstroom zagen. Een deel daarvan is toe te schrijven aan SLI Global Absolute Return Strategies dat 1,6 miljard euro zag wegstromen.

Evenmin populair waren de wereldwijde large-cap gemengd aandelenfondsen. Dat kwam met name doordat de eerder zo gewilde MSCI World index trackers nu juist fikse uitstroom noteerden. Eén fonds in het bijzonder kampte met uitstroom: UBS ETF MSCI ACWI SF zag 3,1 miljard euro wegstromen en dat had grote invloed op de categorie.

(klik op tabel voor vergroting)

Instroom per fondshuis

De vermogensbeheerder met de hoogste instroom in het actieve segment is UBS, dankzij de sterke vraag naar zijn US obligatiefondsen die 3 miljard euro binnenbrachten.

Aberdeen komt uit op de tweede plaats met het Ultra Short Duration Sterling Fund dat 2,5 miljard euro aan wist te trekken in oktober.

Bij de passieve aanbieders staat Vanguard bovenaan, met name dankzij zijn wereldwijde large-cap aandelenfondsen en zijn wereldwijde obligatiefondsen.

iShares boekte sterke instroom van 740 miljoen euro bij zijn aandelenfondsen. Daarvan nam iShares S&P 500 Financial Sector ETF 337 miljoen voor zijn rekening. Verder zijn na drie maanden van uistroom de grondstoffenmandjes van iShares weer terug op positief terrein. 

Bekijk hier de instroom in actief en passief per fondshuis:

(klik op tabel voor vergroting)

Uitstroom per fondshuis

Bij de actieve fondsen moest KBC het meeste terrein prijsgeven met 4,2 miljard euro uitstroom, waarvan 2,9 miljard uit aandelenproducten. Het individuele fonds met de meeste uitstroom was echter een obligatiefonds: KBC Strategic Corporate Bonds Fund dat 511 miljoen euro verloor.

Garmignac had het ook weer lastig. Het Franse fondshuis zag uitstroom uit zijn euro obligatie en allocatie producten. De vlaggenschipfondsen Carmignac Sécurité en Carmignac Patrimoine verloren respectievelijk 927 miljoen en 1,56 miljard euro. Beide fondsen doen het al langere tijd slecht en nu komt het opvolgingsvraagstuk op tafel, sinds oprichter, naamgever en chief investment officer Edouard Carmignac heeft aangekondigd dat hij een stap terug doet.

Aan passieve zijde is op e merken dat BlackRock last had van uitstroom uit BlackRock ACS World ex UK Equity Tracker.

(klik op tabel voor vergroting)

De grootste actieve en passieve fondsen

De uitstroom uit Pimco GIS Income blijft onverminderd aanhouden. In oktober stroomde er 1,9 miljard euro uit dit fonds, waarmee de totale uitstroom voor 2018 tot dusver uitkomt op maar liefst 60 miljard euro. Desondanks blijft het fonds de grootste.

Het verschil met Allianz Income and Growth wordt steeds kleiner, want dat boekte opnieuw instroom, zij het duidelijk minder hoog dan in voorgaande maanden.

M&G Optimal Income ervoer de grootste uitstroom sinds augustus 2015. De meeste vertrekkende klanten betroffen aandelenklassen van het fonds die worden gedistribueerd in Europa.

Bekijk hier de lijst met de 5 grootste actieve Europese beleggingsfondsen, gerangschikt naar omvang van het beheerd vermogen per eind oktober 2018:

(klik op tabel voor vergroting)

Bij de passieve fondsen wisten de twee grootste, ondanks de stevige correctie, toch instroom te boeken. iShares Core S&P 500 ETF haalde 340 miljoen euro op. Nummer twee, de Vanguard S&P 500 ETF, was bescheidener met 53 miljoen euro.

Bekijk hier de lijst met de 5 grootste passieve Europese beleggingsfondsen, gerangschikt naar omvang van het beheerd vermogen per eind oktober 2018:

(klik op tabel voor vergroting)

 

Lees meer:

Fund flows september: onrust leidt tot uitstroom

- Fund flows augustus: instroom is afgenomen

 

Over de auteur

Ali Masarwah

Ali Masarwah  Ali Masarwah ist als Chefredakteur für die deutschsprachigen Seiten von Morningstar verantwortlich.