Morningstar Carbon Risk Score: zo zit de methodologie in elkaar

De Morningstar Portfolio Carbon Risk Score is een nieuwe tool voor beleggers die duurzaamheid willen meenemen in hun beleggingsbeslissingen. Na de introductie waarin we hebben toegelicht wat de nieuwe Score inhoudt, gaan we deze keer dieper in op de methodologie. Want die behelst heel wat meer dan simpelweg CO2-uitstoot meten.

Robert van den Oever 02 mei, 2018 | 9:10

De Morningstar Portfolio Carbon Risk Score is een nieuw hulpmiddel voor beleggers die duurzaamheid willen laten meewegen in hun beleggingsbeslissingen. De Carbon Risk Score geeft inzicht in de CO2-impact van een beleggingsportefeuille op basis van beoordeling van individuele posities in een portefeuille.

De methodiek achter de Carbon Risk Score is wezenlijk anders dan die van veel andere CO2-metingen. Morningstar stelt de score niet vast door simpelweg emissies te meten, maar door de te inventariseren wat de CO2-impact is van het gehele bedrijfsproces. De kern van de methodologie is het risico dat een bedrijf loopt bij de overgang van het gebruik van fossiele energie naar duurzame energie.

We hebben de Morningstar Portfolio Carbon Risk Score al bij u geïntroduceerd in dit artikel:

 

In dit tweede artikel gaan we dieper in op de methodologie. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor Sustainalytics, de dataleverancier die ook de onderliggende data levert voor de Morningstar Sustainability Rating.

Emissie meten
De calculatie begint met het meten van de CO2-emissie en die valt uiteen in 3 delen: directe uitstoot door het bedrijf (van de eigen vestigingen en het eigen productieproces, het eigen wagenpark, etcetera) de uitstoot van het opwekken van de energie die het bedrijf gebruikt en de uitstoot die samenhangt met leveranciers en afnemers van het bedrijf, direct aansluitend voor en na de eigen bedrijfsactiviteiten.

Aansluitend wordt de uitstoot verdeeld in een deel dat direct voortkomt uit de eigen bedrijfsactiviteiten en een deel dat gepaard gaat met het gebruik van de producten of diensten die het bedrijf levert.

Aanpak: kan het schoner?
Maar daar blijft het niet bij. Want vervolgens wordt per bedrijf gekeken in welke mate het gebruik van fossiele energie kan worden vervangen door duurzame energie. Behalve de uitstoot wordt dus ook de aanpak van die uitstoot meegenomen: kan het schoner en hoe gaat het bedrijf dat doen?

De uitstoot wordt vervolgens gesplitst in pure blootstelling (exposure) en aanpak (management). Dus een deel waar een bedrijf geen invloed op heeft omdat het inherent is aan de bedrijfsactiviteit of omdat er geen alternatief is (bijvoorbeeld vliegmaatschappijen hebben nog geen werkbaar alternatief voor kerosine als vliegtuigbrandstof), en een deel dat wel aan te pakken is via vervanging door duurzame alternatieven.

In de onderstaande afbeelding wordt dit beoordelingsproces gevisualiseerd:

(klik op afbeelding voor vergroting)

Risicometing
Ook het financiële risico van waardeverlies als gevolg van de overgang van fossiel naar duurzaam wordt in de berekening opgenomen. Dit alles bij elkaar leidt tot CO2-risico rating, met een indeling in 5 risicocategorieën, variërend van ‘verwaarloosbaar’ tot ‘ernstig’. In onderstaande afbeelding is de verdeling zichtbaar gemaakt:

(klik op afbeelding voor vergroting)

De mate van CO2-impact hangt sterk af van het type bedrijfsactiviteit. Bij olie- en gasbedrijven hebben de eigen activiteiten een grote invloed op de exposure. Bij bedrijven die energie opwekken is die zelfs nog groter: fossiele brandstoffen verstoken is immers het hart van hun business.

Helemaal aan de andere kant van het spectrum zitten banken, die geen enkele impact vanuit de eigen activiteiten hebben. Dat leidt tot grote verschillen tussen sectoren, zoals onderstaande afbeelding laat zien:

(klik op afbeelding voor vergroting)

De Portfolio Carbon Risk Score
De individuele scores van bedrijven worden asset-gewogen basis samengevoegd tot een score voor de portefeuille, de uiteindelijke Morningstar Portfolio Carbon Risk Score. Ook die wordt verdeeld in 5 categorieën, van laag naar hoog. Onderstaande afbeelding laat zien hoeveel fondsen in ieder van de vijf categorieën vallen:

(klik op afbeelding voor vergroting)

'Low Carbon'
De categorie ‘laag’ betekent een score van minder dan 10. Beleggingsfondsen in die categorie vallen en een betrokkenheid bij fossiele brandstoffen (Fossil Fuel Involvement, ofwel het gebruik of winning van kolen, olie of gas) van maximaal 7% van de assets in de portefeuille, krijgen het predikaat ‘low carbon’. Dat wordt extra benadrukt met een groen icoon.

Meer inzicht in de verschillen tussen sectoren biedt onderstaande grafiek waar duidelijk uit blijkt dat de energiesector de hoogste (dus slechtste) Morningstar Portfolio Carbon Risk Score kent. De laagste (beste score) is voor de sector gezondheidszorg:

(klik op afbeelding voor vergroting)

De onderliggende data achter de Morningstar Portfolio Carbon Risk Score zijn asset-gewogen, over de voorafgaande 12 maanden. De Morningstar Portfolio Carbon Risk Score is bij introductie beschikbaar voor 30.000 beleggingsfondsen. De Score wordt ieder kwartaal herberekend.

De volledige methodologie van Morningstar Portfolio Carbon Risk Score vindt u in het methodologiedocument dat u hier kunt downloaden:

 

Lees meer over duurzaam beleggen:

Duurzaam beleggen met de Morningstar Sustainability Rating

Impact klimaatverandering: milieurampen schrikken meer af dan beurskrach

Deze vier sectoren kampen met toenemende ESG-risico's

Morningstar Sustainability Indexes bewijzen dat duurzaam beleggen geen rendement kost

Over de auteur

Robert van den Oever  Robert van den Oever is research editor bij Morningstar Benelux